​SAPAR XOJANIYAZOV (1910-1983)

Sapar Xojaniyazov 1910-jılı Kegeyli rayonınıń Xalqabad elatı aymaǵındaǵı házirgi «Doslıq» shirketler birlespesinde jasawshı shańaraqta dúnyaǵa keledi. On eki jasında ata-anasınan ayırılıp, kóp jıllarǵa deyin awıldıń malın baǵıp kúneltken. Jaslayınan kórkem sózge qızıǵıp, «Alpamıs», «Sháryar» dástanların yadqa aytıp júrgen. Onıń ekinshi jer júzilik urıs jıllarında dóretken «Sálem ayt», «Periyza», «Kolxoz qızı» qosıkları óziniń jawıngerlik ruwxı, Watan súyiwshilik ideyalarınıń joqarılıǵı menen ayırıqsha kózge taslanadı. «Gúlistan» (1948) kosıqlar toplamı onıń shayırshılıq uqıbınıń bar ekenliginen derek berip turadı. Degen menen, S.Xojaniyazov qaraqalpaq ádebiyatı tariyxında dramaturg jazıwshı sıpatında keńnen belgili. Onıń «Aysha», (1940), «Biziń bahadır» (1944), «Súymegenge súykenbe» (1945), «Zıyada» (1946), «Jas júrekler»(1953), «Baxıt» (1957), «Talwas» (1962), «Arıwlar»(1964), «Aqmaq patsha»(1968), «Maman biy» (1971) Bunnan tısqarı, S.Xojaniyazov «Súymegenge súykenbe» (1960), «Zıyada» (1973),«Arıwlar»(1987) usaǵan pesalar toplamlarınıń avtorı. S.Xojaniyazov dramaturgiyaǵa 1938-39-jıllarda «Aysha» muzıkalı draması menen kirip keldi. 1940-jılı jaksı dramalıq shıǵarmalar ushın járiyalanǵan konkursta birinshi sıylıqtı jeńip alıwǵa miyasar boldı.

Ol «Ózbekstan Respublikasına xızmet kórsetken artist»(1955), «Qaraqalpakstanǵa xızmet kórsetken kórkem-óner ǵayratkeri»(1957), Ózbekstan kórkem-óner ǵayratkeri, «Qaraqalpaqstan xalıq jazıwshısı»(1980) «Súymegenge súykenbe» pesası ushın «Berdaq atındaǵı mámleketlik sıylıqtıń laureatı bolıwǵa erisedi.

Onıń respublikamızda teatr kórkem-óneriniń rawajlandırıwında qosqan miynetleri joqarı bahalanıp, «Qaraqalpaq mámleketlik Jas tamashagóyler teatrı»na Sapar Xojaniyazovtıń atı berilgen.